Strona główna
Rozwój dziecka
Od kiedy można sadzać dziecko? Poznaj najważniejsze zasady

Od kiedy można sadzać dziecko? Poznaj najważniejsze zasady

Siedzące niemowlę

Dziecka nie należy sadzać na siłę. Najbezpieczniej pozwolić mu samodzielnie osiągnąć pozycję siedzącą, gdy będzie gotowe pod względem kontroli głowy, tułowia, równowagi i napięcia mięśniowego. Samodzielne siadanie jest procesem, a nie umiejętnością, którą można przyspieszyć przez częste sadzanie. Dzieci rozwijają się w różnym tempie, dlatego pojedynczy wiek nie wyznacza granicy prawidłowego rozwoju.

Dlaczego bierne sadzanie może przeszkadzać?

Bierne sadzanie polega na umieszczeniu dziecka w pozycji siedzącej, zanim potrafi ono samo do niej wejść i utrzymać ją bez pomocy. Posadzone niemowlę może przez chwilę wyglądać stabilnie, ale często nie ma jeszcze wystarczającej kontroli tułowia. Wtedy ciężar ciała przejmują ręce, kręgosłup albo ustawione nienaturalnie mięśnie.

Samodzielny siad wymaga aktywnego przenoszenia ciężaru z jednej strony ciała na drugą, reagowania na wychylenia oraz wykonywania rotacji tułowia. Dziecko uczy się też, jak bezpiecznie wyjść z pozycji siedzącej. Gdy dorosły wyręcza je na każdym etapie, maluch ma mniej okazji do zdobywania tych doświadczeń.

Nie oznacza to, że każda krótka chwila w pozycji siedzącej jest szkodliwa. Znaczenie ma przede wszystkim to, czy dziecko jest w tej pozycji biernie utrzymywane przez długi czas, czy samo ją przyjmuje i może swobodnie zmieniać ułożenie.

Cecha Bierne sadzanie Samodzielne siadanie
Bezpieczeństwo kręgosłupa Dziecko może nie mieć jeszcze kontroli potrzebnej do stabilizacji tułowia. Maluch sam reguluje obciążenie i reaguje na utratę równowagi.
Praca mięśni Dorosły utrzymuje ciało, a aktywność mięśni posturalnych jest ograniczona. Dziecko aktywnie angażuje mięśnie tułowia, obręczy barkowej i miednicy.
Nauka równowagi Pozycja jest uzyskana bez samodzielnego przejścia do siadu. Maluch ćwiczy przenoszenie ciężaru, rotacje i zmianę pozycji.
Wpływ na dalszy rozwój Może utrudniać naukę swobodnego poruszania się i zmiany pozycji. Buduje kontrolę posturalną potrzebną podczas raczkowania, wstawania i chodzenia.

Jak wygląda droga do samodzielnego siadu?

Siadanie nie pojawia się nagle. Wcześniejsze umiejętności przygotowują dziecko do utrzymywania ciała w coraz wyższych pozycjach. Kolejność może być nieco inna u poszczególnych dzieci, a niektóre etapy mogą trwać bardzo krótko.

  1. Kontrola głowy i leżenie na brzuchu – dziecko unosi głowę, podpiera się na przedramionach lub dłoniach i wzmacnia mięśnie szyi, barków oraz tułowia.
  2. Obroty i turlanie – maluch zaczyna rozdzielać ruchy miednicy i obręczy barkowej, przenosi ciężar ciała i poznaje rotacje tułowia.
  3. Zmiana pozycji – pojawiają się próby obrotu wokół własnej osi, pełzania, podpierania bokiem oraz przyjmowania pozycji czworaczej.
  4. Siad z podparciem – dziecko może podpierać się dłońmi z przodu lub z boku. Ręce pomagają mu utrzymać równowagę, dlatego nie są jeszcze całkowicie wolne.
  5. Stabilny siad i samodzielne przejście do pozycji – maluch utrzymuje tułów bez podparcia, sięga po zabawki, obraca się i potrafi zmienić pozycję.

U części dzieci stabilne siedzenie pojawia się wcześniej niż samodzielne przejście do siadu. To dwie różne umiejętności. Dziecko może utrzymać pozycję, gdy dorosły je posadzi, ale nadal nie potrafić samodzielnie jej przyjąć. W ocenie rozwoju ważny jest cały obraz ruchu, a nie jeden moment lub pojedyncza próba.

Jak wspierać rozwój bez sadzania na siłę?

Najlepszym miejscem do zdobywania doświadczeń ruchowych jest bezpieczna podłoga i mata. Dziecko powinno mieć możliwość swobodnego obracania się, sięgania, podpierania oraz zmieniania pozycji. Nie trzeba prowadzić specjalnych „ćwiczeń na siadanie”. Wystarczy tworzyć warunki do aktywności odpowiedniej dla aktualnych umiejętności.

W codziennej zabawie możesz wykorzystać następujące sposoby:

  • Układaj zabawkę lekko poza zasięgiem dziecka, aby zachęcić je do skręcania tułowia i przenoszenia ciężaru.
  • Daj maluchowi czas na zabawę na brzuchu, plecach i boku, bez ciągłego poprawiania jego ułożenia.
  • Zachęcaj do turlania i przetaczania, zatrzymując ruch na chwilę w pozycji bocznej.
  • Ogranicz długie przebywanie w leżaczku, bujaczku, foteliku lub innym sprzęcie, który blokuje spontaniczne ruchy.
  • Nie ciągnij dziecka za ręce do siadu. Taki ruch może być elementem badania odruchów podczas wizyty lekarskiej, ale nie służy do nauki siadania.

Podłoga daje dziecku więcej możliwości niż urządzenia utrzymujące je w jednej pozycji. To właśnie podczas swobodnej zabawy maluch rozwija kontrolę tułowia, równowagę i koordynację potrzebne do samodzielnego siadu.

Jak posadzić dziecko podczas karmienia?

Rozszerzanie diety może rozpocząć się w czasie, gdy dziecko nie siedzi jeszcze całkowicie samodzielnie. W takiej sytuacji krótkie karmienie na kolanach rodzica jest możliwe, o ile dziecko ma stabilnie podpartą głowę, plecy i boki. Powinno trwać tylko tyle, ile wymaga posiłek, a nie zastępować swobodnej aktywności na podłodze.

Jeżeli maluch opada bezwładnie, przechyla się stale na jedną stronę albo nie potrafi utrzymać głowy i tułowia, nie należy sadzać go w krzesełku na siłę. Krzesełko do karmienia jest przeznaczone dla dziecka, które potrafi samodzielnie utrzymać pozycję siedzącą i kontrolować ciało podczas zmęczenia. W razie wątpliwości pomocna będzie ocena pediatry lub fizjoterapeuty dziecięcego.

Kiedy skonsultować rozwój z fizjoterapeutą?

Różne tempo rozwoju samo w sobie nie musi oznaczać problemu. Wcześniactwo, obniżone lub wzmożone napięcie mięśniowe mogą wpływać na moment pojawienia się kolejnych umiejętności. Ważne jest jednak, czy dziecko stopniowo robi postępy i zdobywa następne doświadczenia ruchowe.

Skonsultuj się z pediatrą lub fizjoterapeutą dziecięcym, jeśli zauważasz któryś z poniższych sygnałów:

  • Dziecko wyraźnie preferuje jedną stronę ciała albo stale układa się asymetrycznie.
  • Nie obserwujesz postępów w kontroli głowy, obrotach, podporach lub zmianie pozycji.
  • Maluch jest stale bardzo wiotki albo nadmiernie sztywny.
  • Dziecko nie podejmuje prób samodzielnego siadu około 9. miesiąca życia lub nie utrzymuje pozycji mimo wcześniejszych postępów.
  • Dziecko traci wcześniej zdobyte umiejętności ruchowe.

Rozwój ruchowy nie jest wyścigiem. Najbezpieczniejsze wsparcie polega na zapewnieniu dziecku czasu, swobody i okazji do aktywnej zabawy, a nie na ustawianiu go w pozycji, której nie potrafi jeszcze samodzielnie osiągnąć. Każdy maluch ma własne tempo, a niepokój dotyczący jakości ruchu najlepiej omówić z fizjoterapeutą dziecięcym.


Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za wszelkie negatywne skutki wdrożonych zaleceń. W przypadku wątpliwości dotyczących rozwoju dziecka skonsultuj się z pediatrą lub fizjoterapeutą dziecięcym.

Redakcja konindzieciom.pl

Konindzieciom to poradnik dla rodziców małych dzieci. Towarzyszymy od porodu i połogu, przez pierwsze tygodnie z noworodkiem, po czas przedszkolny. Podpowiadamy, jak dbać o zdrowie i rozwój dziecka, jak usypiać i karmić malucha i jak bawić się z nim mądrze. Nasze artykuły nie zastępują konsultacji z pediatrą.

Może Cię również zainteresować

Potrzebujesz więcej informacji?